Wydawca treści
REZERWATY PRZYRODY
Rezerwat przyrody – obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce. W rozumieniu Ustawy o ochronie przyrody "...obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi ".
Rezerwat florystyczno-faunistyczny „Kuriańskie Bagno” - powołano Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 20 maja 1985 roku (M.P. nr 17, poz. 134) na powierzchni 1713,62 ha (wg Zarządzenia). Rezerwat położony jest na granicy Nadleśnictw Płaska i Augustów, przy czym na terenie Nadleśnictwa Augustów wg nowej ewidencji gruntów zajmuje powierzchnię 913,80 ha.Rezerwat obejmuje duży obszar lasów odznaczających się stosunkowo wysokim stopniem naturalności i obecnością szeregu rzadkich gatunków roślin. Najcenniejsze fragmenty rezerwatu zlokalizowane są w części południowej, a stanowią je rozległe torfowiska porośnięte różnymi zbiorowiskami leśnymi. Teren urozmaicają wyniesienia wydmowe osiągające miejscami prawie 10 m wysokości względnej. W południowo-zachodniej części występuje największe na terenie Puszczy Augustowskiej torfowisko wysokie Ledo-Sphagnetum magellanici ze skarłowaciałym drzewostanem sosnowym z niewielką domieszką brzozy omszonej i podokapowego świerka.
Rezerwat „Kozi Rynek” jest rezerwatem leśnym, fitocenotycznym, utworzonym w 1959 r. (M. P.nr 103, poz. 557). W 2025 r. został powiększony do 520 ha (Dz.U.Woj. Podl. nr 3698). Położony jest w obrębie Balinka, w leśnictwie Brzozowe Grądy. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych zbiorowisk leśnych grądowych i łęgowych charakterystycznych dla Puszczy Augustowskiej. Dobrze zachowane są zbiorowiska występujące w miejscach zabagnionych, a więc olsy i łęgi jesionowo-olszowe. One też zajmują największą powierzchnię rezerwatu. W północnej części rezerwatu znajdują się mogiły powstańców z 1863 r. Tu w czasie powstania styczniowego, w dniu 29.VI.1863 r. rozegrała się bitwa powstańców pod dowództwem płk Konstantego Ramotowskiego z wojskami carskimi.
Rezerwat florystyczny „Glinki” utworzony został w 1971 r. (M. P. nr 53, poz. 346) w celu ochrony stanowiska pióropusznika strusiego Matteucia striuthiopteris, stanowiącego rzadki element naszej flory. Położony jest on w południowej części obrębu Balinka, w oddz. 71 d (na wschód od wsi Balinka). Zgodnie z nową ewidencją gruntów zajmuje powierzchnię 1,79 ha (wg Zarządzenia 1,65 ha). Rezerwat obejmuje fragment wilgotnego lasu liściastego - grądu z wielowarstwowym drzewostanem złożonym z graba, jesionu, osiki i świerka z domieszką wiązu górskiego (brzostu). Pióropusznik strusi w liczbie około 450 egzemplarzy rośnie na przestrzeni około 1 ha. Jest to jedyne stanowisko tego gatunku w Puszczy Augustowskiej.
Rezerwat florystyczny leśno-torfowiskowy „Stara Ruda” utworzony został w 1980 roku (M. P. nr 19, poz. 94) celem ochrony naturalnych, malowniczych źródlisk rzeki Rudawki otoczonych borami torfowcowymi. Położony jest w obrębie i Nadleśnictwie Augustów, 7 km na wschód od Augustowa. Zajmuje powierzchnię 76,07 ha. (wg Zarządzenia- 83,15 ha). Obejmuje on górną część zatorfionej rynnowatej doliny polodowcowej, nachylonej łagodnie w kierunku południowozachodnim, oraz część wyniesień otaczających dolinę. W górnym fragmencie doliny występują liczne źródliska dające początek strumieniowi o nazwie Rudawka, wpadającemu do jeziora Staw-Sajenek. W części źródliskowej występują zbiorowiska łęgu olszowego (Circaeo-Alnetum). Tworzą one niewielkie płaty o powierzchni 0,5-1,0 ara w miejscach wysięku wody. Niewielkie płaty tego zespołu spotyka się również w środkowej części rezerwatu, gdzie w miejscach bardzo małego spadku wód w sąsiedztwie strumienia tworzą się niewielkie płaty olsu (Carici elongatae-Alnetum). W tej części rezerwatu w sąsiedztwie olsu, w miejscach wysięku wody, występują również płaty zbiorowiska turzycy prosowej Caricetum paniculatae. Największą powierzchnię w rezerwacie zajmuje zespół boru mieszanego torfowcowego (Betulo pubescentis-Piceetum). Drzewostan tworzy świerk z domieszką brzozy omszonej i olszy.
Na terenie rezerwatu występuje też interesująca ornitofauna. Spotyka się tu m. in. zimorodka oraz bielika.
Rezerwat przyrody „Sokoli Las” to jeden z najmłodszych rezerwatów w Puszczy Augustowskiej, utworzony w 2025 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 15 września 2025 r. (Dz.U.Woj. Podl. poz. 3704 z 2025 r.). Pow. 67,55 ha. Głównym celem ochrony rezerwatu jest ochrona i zachowanie ciągłości istnienia populacji chronionych, skrajnie rzadkich gatunków porostów nadrzewnych (epifitów), które są wskaźnikami lasów o charakterze naturalnym (dawnych puszcz). Chronione są one wraz z unikatowymi, bogatymi strukturalnie zbiorowiskami leśnymi cechującymi się dużym udziałem starodrzewów oraz martwego drewna.
Rezerwat przyrody „Bory nad Kanałem Augustowskim” to kolejny z nowo powstałych rezerwatów w tym regionie. Został on utworzony pod koniec 2024 roku (Dz.U.Woj. Podl. poz. 5641) w ramach ogólnopolskiej akcji leśników i przyrodników „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”. Głównym celem ochrony rezerwatu jest zachowanie unikatowych walorów krajobrazowych sędziwych starodrzewów sosnowych i świerkowych rosnących bezpośrednio nad Kanałem Augustowskim, a także ochrona związanej z nimi bogatej bioróżnorodności oraz naturalnych procesów ekologicznych, które tam zachodzą. Rezerwat łączy w sobie wyjątkowe walory przyrodnicze z zabytkiem techniki, jakim jest XIX-wieczny Kanał Augustowski. Sędziwy, wielowiekowy drzewostan bezpośrednio graniczący z linią wody nadaje temu miejscu niezwykle malowniczy, wręcz monumentalny charakter, chętnie podziwiany m.in. przez kajakarzy. Powierzchnia rezerwatu: 57,17 ha, z czego w Nadleśnictwie Augustów 33,99 ha.
