Hodowla lasu obejmuje całość prac związanych z odnawianiem i pielęgnowaniem lasu.
Pierwszymi etapami są selekcja i nasiennictwo, których zadaniem jest dostarczenie odpowiedniej ilości, najlepszych jakościowo nasion. Kolejnym – szkółkarstwo, które ma za zadanie wyprodukowanie materiału sadzeniowego jak najwyższej jakości. Następnymi etapami są: założenie upraw w ramach odnowień lub zalesień oraz pielęgnacja lasu, aż do momentu dojrzałości. Do pielęgnacji zaliczamy:
* pielęgnowanie gleby, służące ochronie sadzonek przed ujemnym wpływem chwastów;
* czyszczenia wczesne w fazie uprawy;
* czyszczenia późne w fazie młodnika,
Czyszczenia mają charakter selekcji negatywnej. Polegają głównie na eliminowaniu wadliwych, opanowanych przez choroby lub szkodniki, a także niepożądanych domieszek.
* Trzebieże wczesne
* Trzebieże późne
Trzebieże mają charakter selekcji pozytywnej. Polegają na wyborze i popieraniu drzew o najlepszej jakości. Odbywa się to przez usuwanie z drzew, które utrudniają prawidłowy wzrost drzew dorodnych.
W momencie uzyskania przez drzewostan dojrzałości, do zadań hodowli lasu należy wykonanie cięć przygotowujących go do ponownego odnowienia.
W Nadleśnictwie Augustów w PUL na lata 2025 - 2034 pielęgnacja gleby planowana jest średnio rocznie na powierzchni ok. 54 ha, czyszczenia wczesne – na ok. 91 ha, a czyszczenia późne – na ok. 235 ha.
Głównym celem hodowli lasu jest zapewnienie trwałości lasu i ciągłości jego wielofunkcyjnej roli. Wszelkie działania z tego zakresu opierają się na zróżnicowaniu przestrzennym środowiska. W związku z tym w gospodarce leśnej uwzględniana jest :
* Regionalizacja przyrodniczo - leśna
* Regionalizacja nasienna, która służy m.in. zwiększaniu bazy nasiennej najcenniejszych populacji gatunków lasotwórczych w regionach ich naturalnego występowania.
* Typologia leśna bazująca na lokalnym zróżnicowaniu żyzności i wilgotności gleb.
Nadleśnictwo Augustów leży w II, Mazursko-Podlaskiej Krainie przyrodniczo-leśnej. Jej wyróżnikiem jest występowanie świerka pospolitego, natomiast region ten leży poza zwartym zasięgiem występowania jodły pospolitej i buka zwyczajnego.
Nasiennictwo i selekcja
Ten dział leśnictwa ma na celu zapewnienie najlepszych jakościowo nasion drzew i krzewów do produkcji sadzonek. Pierwszym etapem jest selekcja, czyli wybór drzewostanów o najlepszych cechach. Ponadto muszą się one wyróżniać zdolnością do adaptacji w zmiennych warunkach środowiska oraz odpornością na czynniki chorobotwórcze i szkodniki.
Do selekcji populacyjnej zaliczamy tworzenie:
wyłączonych drzewostanów nasiennych, które nie podlegają użytkowaniu rębnemu, a nasiona pozyskiwane są z drzew stojących;
gospodarczych drzewostanów nasiennych, z których zbiór nasion następuje p ścięciu drzew;
upraw pochodnych, zakładanych z sadzonek wyprodukowanych z nasion pochodzących z WDNów, plantacji nasiennych lub plantacyjnych upraw nasiennych.
Selekcja indywidualna obejmuje :
drzewa mateczne,
plantacje nasienne zakładane z nasion pozyskanych z drzew matecznych,
plantacyjne uprawy nasienne, zakładane ze zrzezów pozyskanych z drzew matecznych.
Lasy Nadleśnictwa Augustów położone są w regionie nasiennym matecznym dla sosny, świerka oraz brzozy brodawkowatej. Posiadamy 2 wyłączone drzewostany nasienne (WDN) o łącznej powierzchni 48,04 ha:
• 1 WDN sosnowy o powierzchni 26,90 ha,
• 1 WDN olszowy o powierzchni 21,14 ha. Gospodarcze drzewostany nasienne (GDN) zajmują łączną powierzchnię 1277,17 ha.
Na terenie Nadleśnictwa Augustów uznano 24 drzewa mateczne. W większości są to sosny (20 sztuk). Poza tym są to brzozy (3 sztuki) i topola (1 sztuka). Obecnie w Nadleśnictwie Augustów znajdują się 93 uprawy pochodne (założone w blokach lub jako uprawy w rozproszeniu), które zajmują łączną powierzchnię 315,89 ha.